آن به موضع مورد نظر نمىرسد و مقدار بيش از حد آن موجب سستى و نفخ و بيقرارى مىشود . حرارت زياد دارو بيمار را دچار غش و اسهال خونى مىكند و سردى دارو باعث تجمع باد در روده‌ها و عدم اجابت مزاج مىشود غلظت دارو روده را آلوده مىكند و مثانه را آزار مىدهد . بنابراين حقنه بايد معتدل باشد . نحوهء استعمال حقنه : طرز استعمال حقنه براى هر بيمار متفاوت است . معده بيمار نبايد خالى باشد و بهترين حالت براى حقنه كردن آن است كه مريض به حقنه‌كننده پشت كرده و سر و سينه را روى بالش نرم قرار دهد . در امراض دماغى و سردردها بايد ابتدا حقنه ملايم و لينت‌دهنده باشد سپس از حقنه قوى و مسهل استفاده نمايند . دستور حقنه‌ها و داروهاى لازم براى تهيهء آنها به شرح زير مىباشد : 1 - حقنه : موارد مصرف : درمان امراض بلغمى و سردردهاى بلغمى شحم الحنظل ، حلبه ( شنبليله ) از هركدام يك استكان ، آب 15 سير ، روغن بيد انجير 54 گرم . 2 - حقنهء ديگر : علاوه بر سردرد بلغمى ، امراض سرد و سكته و فالج و صرع را از بين مىبرد . شحم الحنظل ، قنطوريون باريك ، شويد ، انجدان ، حلبه ، سداب از هركدام يك استكان ، بورهء ارمنى 6 گرم ، سكنجبين 6 گرم ، زهرهء گاو 6 گرم ، روغن بادام تلخ 30 گرم ، عسل 30 گرم ، آب 3 ليتر . دستور مصرف : داروها را به غير از بوره و زهرهء گاو در آب بجوشانيد تا نيمى بخار شود ، صاف كنيد . بوره و زهره گاو را در آن حل كنيد و حقنه نمائيد . 3 - حقنهء ديگر : موارد مصرف : قولنج بلغمى ، سردردهاى سرد و به عنوان بادشكن . باديان ، انيسون ، تخم كرفس ، تخم شويد ، اسپند از هركدام 15 گرم ، بورهء ارمنى 150 گرم ، روغن بابونه 30 گرم . دستور مصرف : داروها را در آب بپزيد و صاف كنيد و بوره را در اين آب حل كنيد و روغن را با آن درآميزيد و حقنه كنيد . 4 - حقنه ديگر . موارد مصرف : سردردهاى بلغمى و رفع رطوبت مزاج و